Onvoltooid leren: de universele leercurve, yoga en wijsheid

Toen ik twintig jaar geleden voor mezelf begon als leerarchitect had ik een aantal keren contact met de veranderkundige Léon de Caluwé. Hij leerde me het model van de universele leercurve. Dat model komt er kortweg op neer dat iets nieuws leren een gevoel van vooruitgang geeft, maar dat er onvermijdelijk een terugval op volgt. Die terugval heeft als functie het nieuwe echt eigen te maken en te internaliseren, waaruit vervolgens de ‘ware’ vooruitgang ontspringt en duurzame verandering mogelijk wordt. Die leercurve ligt ten grondslag aan veranderprocessen op uiteenlopende niveaus, van individuele tot grootschalige collectieve leerprocessen, van therapie tot organisatieverandering.

Universele leercurve vanuit de yogafilosofie

Nu hou ik me al een tijdje bezig met wijsheid en de afgelopen jaren met de vraag: hoe ontwikkelen mensen persoonlijke wijsheid? Op een bepaald moment zag ik die leercurve terug in de Yoga-Sūtra, die ik al langer en terugkerend bestudeerde. Dat bracht me tot een model van de leercurve dat kan fungeren als een leidraad bij het ontwikkelen van je persoonlijke wijsheid. Daarbij combineer ik het model van de universele leercurve en concepten uit de yogafilosfie. De leidraad die ik voorstel is geen strak keurslijf, maar een navigatiemiddel voor je professionele ontwikkelingsweg. Een weg die je aflegt door een leerlandschap met uiteenlopende mogelijkheden en hindernissen.

Die leercurve mag dan universeel zijn, het volledig doorlopen daarvan is geen vanzelfsprekendheid. Geplande veranderingen mislukken vaak, therapie leidt niet zonder meer tot een oplossing. Hoevaak wordt er niet ergens aan begonnen, bijvoorbeeld met het leren bespelen van een instrument, en stopt men voordat een bepaalde vaardigheid is bestendigd. Mijn hypothese is dat veel leren onvoltooid blijft omdat men ergens op de leercurve van het pad geraakt. Dat is in veel gevallen misschien geen groot probleem. De aandacht wordt verlegd. We kiezen voor een andere opleiding. We beginnen aan iets nieuws dat wellicht wel voldoet of een gewenst resultaat oplevert. Maar geldt dat ook voor het ontwikkelen van persoonlijke wijsheid? Kan daarvoor het leren onvoltooid blijven? Ik vermoed dat daar meer aan de hand is.

Lees het volledige artikel door het te downloaden:

dit artikel werd eerder gepubliceerd in het tijdschrift Opleiding & Ontwikkeling (O&O) 3, 2020

,

No comments yet.

Geef een reactie