Onderwijs voor allen

Een Syrische vrouw haalt in Duitsland op haar twintigste het gymnasiumdiploma. Een heuse prestatie. Zij is een witte raaf, want het Duitse onderwijssysteem is, evenals het Nederlandse, er niet op gericht om scholieren als Malak Boubaki naar dit niveau te brengen. Haar levensverhaal ademt de geest van doorzettingsvermogen en doelgerichtheid. Ook haar directe omgeving heeft bijgedragen aan haar succes. Haar beide ouders waren leraren in Syrië voordat ze op vlucht gingen voor het geweld. Vader werkt nu als buschauffeur. Een klein detail. De school waar Malka haar diploma heeft behaald deed mee aan een taalproject. Niet onbelangrijk als Duits je tweede taal is.

De levensgeschiedenis van Malak leest als een ‘American Dream’-verhaal. Iemand komt op eigen kracht een heel eind en wie weet wat er voor Malak nog allemaal in het vat zit. Ze doet binnenkort toelatingsexamen voor de studie ‘Medische technologie’. Wie zou haar niet als student willen inschrijven? In de Verenigde Staten is echter een heel andere beweging aan de gang. Daar doet de federale regering er alles aan om kinderen van elders niet toe te laten, laat staan te dromen van een betere toekomst. Wat echter op termijn nog problematischer kan uitpakken is het ‘ieder voor zich’ in het onderwijs.

Door het Coronavirus is thuisonderwijs de nieuwe werkelijkheid voor iedereen geworden. Natuurlijk wel vanuit de gedachte dat het tijdelijk zou zijn. Ouders met geld huren in de VS massaal begeleiders in om het thuisonderwijs kwaliteitslagen te geven. Maar de microscholen en allerlei onderwijsdienstverlening, die zijn ontstaan in de eerste helft van dit jaar zouden weleens een blijvertje kunnen zijn. En zelfs booming business kunnen worden! Als dat gebeurt is een kansenkloof niet ver weg. Er is echter een simpele oplossing. Breek het systeem open.

Als scholen zich de komende jaren omvormen tot verzamelplaatsen voor uiteenlopende vormen van leren, dan wordt kansengelijkheid weer een concreet streven. Ouders willen het beste voor hun kinderen. De focus op individuele leerprestaties ondermijnt echter een belangrijk facet van de ontwikkeling: persoon in de volle werkelijkheid willen zijn oftewel mens met anderen willen zijn. Dergelijke verzamelplaatsen zijn gemeenschappen waar Malak gemakkelijker kinderen ontmoet die meer praktisch leren. Voor mijn part is er nog steeds ergens een gymnasiumgedeelte, maar het hoeft toch niet categorisch afgegrendeld te zijn? Deze verzamelplaatsen herbergen tevens sociale ondernemingen die afstandsonderwijs en thuisonderwijs kunnen bieden aan alle kinderen. Dat is toch de essentie van onderwijs in een democratische samenleving?

Met dank aan Gerritjan van Luin voor de verwijzing naar een artikel over de opkomst van micro-onderwijs in de VS. Idee van verzamelplaatsen vind je ook in een essay van Zackery Stein.

, ,

No comments yet.

Geef een reactie