Toegepaste spiritualiteit

Er zijn terugkerende noties in mijn zoektocht naar een didactiek voor mondiaal leren. Ik denk dat de volgende drie concepten als ‘ontwerpmagneten’ gaan dienen. Daarmee bedoel ik dat ik nog maar aan het begin sta van een uitwerking ervan.

  • Interculturele competentie
  • Toegepaste spiritualiteit
  • Mondiale identiteit

Zoals zo vaak laten doel en middel zich niet zo gemakkelijk onderscheiden. Interculturele competentie heeft voor mij met professionalisering te maken en met het verwerven van andere vaardigheden. Toegepaste spiritualiteit gaat over ervaring en praktische wijsheid. Mondiale identiteit is verbonden met persoonlijke ontwikkeling in een complexe context.

Na het zien van de film Lore herinnerde ik me een uitleg van de volgende passage uit het evangelie (Lucas 11 24-26, Mattheus 12 43-45). Het is bijna Pasen, misschien zorgde dat voor de oprisping. Je kunt bij onderstaand verhaaltje op heel verschillende plaatsen het accent leggen. Mij werd iets geleerd over het gevaar van een terugkeer zonder een ommekeer.

Als de onreine geest een mens verlaten heeft, doolt hij door dorre streken om rust te zoeken, en als hij die niet vindt, zegt hij: ik zal terugkeren naar het huis vanwaar ik kwam. En aangekomen vindt hij het aangeveegd en opgeruimd. Dan gaat hij weg en haalt zeven andere geesten die nog slechter zijn dan hij zelf, en zij komen binnen en ze wonen daar. En het wordt met die mens in het einde erger dan in het begin.

Het lijkt erop dat de mens een onreine geest kan herbergen en dat die geest kan gaan zwerven. De mens kan gebukt gaan onder een zware last en in een poging om in het reine te komen met zichzelf gaat hij op reis. Het
doel van die reis is innerlijke rust te vinden. Een rust die hem bevrijdt van zijn last. Maar die rust is niet een plaats buiten hem, maar in hem. Het vinden van die plaats is een maakproces. Het is een plaats waar geen plaats is voor de ‘zware last’. Daarom spreekt men ook van verlichting.

Nu keert de mens in het verhaal zich om en reist terug, zonder dat hij de benodigde rust gevonden heeft. Hij is niet kwijtgeraakt waar hij zo graag vanaf wilde. De gevolgen van een te vroege ommekeer blijken desastreus. Het huis waar hij naar terugkeert, is weliswaar op orde, maar die orde is onderdeel van het probleem. Er is niets veranderd. De oorspronkelijke last vermenigvuldigt zich.

Voor mij is deze evangelische episode zoveel makkelijker te begrijpen vanuit een mondiaal leerperspectief. Taoïstische wijsheid over de weg helpen me te reflecteren over de intentie van een reis en het
vasthouden eraan. Er is geen weg terug, wel een terug naar de weg. De mens kan vastlopen in een zoektocht, maar een letterlijke terugkeer is niet mogelijk. Je leeft vooruit. Je realiseren dat je elke keer opnieuw een begin kunt maken, dat schept ruimte. Rust vinden is een proces. Over het vinden van innerlijke rust en verlichting is in India eeuwenlang methodisch nagedacht. En hoewel de verlichting in een split second kan optreden, is de weg er naartoe geplaveid met vele uren oefenen van de concentratie.

, ,

No comments yet.

Geef een reactie