Spiegel van deze tijd

De allerhoogste mens gebruikt zijn hart als een spiegel,
dingen komen en gaan zonder meer.
Hij weerspiegelt zonder iets vast te houden.
Zo kan hij alles overwinnen zonder gewond te raken.
Zhuang Zi (vertaling K. Schipper)

Hoop en optimisme, twee woorden die we vaak hoorden de afgelopen weken. Ze verwijzen in de diepste betekenis naar een Messiaanse overtuiging. Een overtuiging die vals kan zijn, maar ook oprecht. Vals en echt zijn moeilijk te onderscheiden als generaties lang niet is geleerd hoe onderscheid te maken. De Limburgers hebben de katholieke kerk slaafs gevolgd, de een meer dan de ander, maar toch, in grote lijnen hoefde je niet na denken. Dat werd voor je gedaan. De roomse gemoedelijkheid dekte bovendien alles toe wat niet goed was, zo was alles altijd goed. De kerkelijke crisis heeft een veel grotere invloed gehad op de verkiezingen dan de financiële. De kerk heeft definitief haar stem verloren in de Nederlandse politiek.

De telegraaf drukte jarenlang een spiegel af waarin H. van Praag de lezer confronteerde met de actualiteit. Met humor en wijsheid, want Van Praag was niet alleen heel geestig was, hij verbond alles met alles. Van Praag was een jood en begaan met de ontwikkeling van de staat Israël, maar vooral met het lot van het Joodse volk.

Het proclameren van hoop en optimisme kan niet ongestraft. Een betere wereld zonder gerechtigheid is ondenkbaar. Kwetsen en bedriegen, zelfs in de kleinste dingen, gaat niet ongemerkt voorbij. Er valt geen musje van het dak zonder dat God het weet, vind ik nog altijd een van de meest curieuze uitspraken van Jezus. Een caissière heeft het recht om te horen van een foutje dat ze in mijn voordeel heeft gemaakt. De fout van de ander is ook mijn fout, wetend dat dit kleine voordeel niet opweegt tegen een voordeel wat wij met z’n allen ondervinden als een periode aanbreekt waarin iedereen elkaar kan vertrouwen. Wanneer eerlijkheid en openheid de basis vormen van onze samenleving.

Van Praag zocht naar de hoop in alle tradities en vond ze daar ook. Hij kon bevlogen vertellen over de tijd van de grote gelijkheid (Tai T’oeng), het visioen van Sioux-indiaan Black Elk en de toespraken van Perikles. Hij zag erin de zegetocht van een universele wijsheid die de medemenselijkheid vooropstelt.

Xenofobie ligt ten grondslag aan alle oorlog en uitroeiing. Van Praag verafschuwde elke verkeerde beoordeling van de ander. Het gaat er niet om of je vriend bent van Israël of niet, maar welke ontwikkeling in het Midden-Oosten mogelijk en nodig is. Van Praag sprak over ‘Abrahamistan’ als toekomstvisie voor een land waar ooit mensen uit de grote drie monotheïstisch tradities zullen samenleven en samenwerken. Dat leek in de jaren 70 en 80 ver weg, dat lijkt misschien nu nog verder weg, maar Van Praag opende zijn Joods-Christelijke leerhuis voor Islamitische geleerden. Vanuit de ervaring dat angst voor de vreemdeling desastreuze gevolgen heeft.

Elke dag is een dag om de Messiaanse wereld dichterbij te brengen, een tijdperk van geestelijke volwassenheid waarin er nog steeds wordt gevoetbald. Democratie leert een kind alleen van écht volwassen mensen. Wie met z’n vuist op tafel slaat, meent niet wat hij zegt. Wie brutaal is, verdringt zijn angst. Het bedrog ligt op de loer. Hoop en optimisme vervliegen als elk rechtvaardigheidsbeginsel ontbreekt, als kinderen niet meer de toekomst hebben. De weg van de verandering is onderhevig aan geestelijke wetten. Elke andere weg loopt mettertijd dood.

, , , , , ,

No comments yet.

Geef een reactie