Onderworpen

In Duitsland wordt dit jaar ‘Onderworpen’, het laatste boek van Michel Houellebecq, maar liefst drie keer bewerkt voor toneel. In Hamburg stak Edgar Selge de spits af met een monoloog. De première was onlangs en Die Welt spreekt van een triomf voor Selge. Jubel en een staande ovatie vielen hem ten deel. De voorstelling is eind februari in Amsterdam te zien in het kader van het festival Brandhaarden.

Onderworpen

In de Süddeutsche Zeitung van 6 februari 2016 stond een interview met Edgar Selge. De actualiteit van het boek van Houellebecqe kwam aan de orde, maar ook het belang van Bildung. Bildung is hot in onderwijsland en wordt vaak onvertaald gelaten of soms als persoonsvorming aangeduid. Persoonsvorming legt voor mijn gevoel de nadruk teveel op de vorming van het individu en neemt te weinig de collectieve dimensie ervan in ogenschouw. Het discours, de betrokkenheid op elkaar, de waarden die je met elkaar hoog houdt, dat alles hoort bij Bildung. Bovendien legt de cultuur-historische theorie van leren (Vygotsky) de nadruk op de relatie in leerprocessen.

Selge zegt in het interview het volgende over Bildung: We moeten veel meer investeren in Bildung. Alleen via Bildung is het mogelijk, democratie te ambiëren. De vraag is of we het voor elkaar krijgen daar iets in te veranderen in onze vrije markt. Als het niet lukt dan gaan we weer richting dictatuur. Maar we begrijpen niet hoeveel Bildung kost. Heel veel mensen hebben het gevoel dat ze niet gezien worden, ze bestaan eigenlijk niet. Ze vallen buiten alles. “Wij moeten bereid zijn meer te betalen voor de vorming van kinderen die niet de onze zijn.”

In een paar zinnen legt Selge daarmee de complexiteit van het Bildungs-vraagstuk bloot. We moeten niet de illusie koesteren dat de maatschappelijke onrust overwaait als we kinderen op school wat meer meegeven naast taal en rekenen. De context -vrije markt- die we met elkaar hebben gecreëerd, is een lastige. Wat niet helpt is om de vrije markt de schuld van alles te geven. Houellebecq voert een hedendaagse elite ten tonele die zo veranderlijk is als de wind. Ze gaan vooral voor de eigen belangen. Het gebrek aan vorming zit niet alleen bij de jeugd. Het vorminsgtekort speelt op alle niveaus en over landen heen, weliswaar in steeds wisselende gedaanten. De samenhang daartussen in kaart brengen, levert een beeld op van het leerlandschap van onze wereld. Ik heb nog geen idee hoe een dergelijke kaart te schetsen. Ik ben benieuwd naar jouw ideeën hierover.

 

No comments yet.

Geef een reactie