Omkeren

Deze week ben ik begonnen aan wat ik mijn parttime sabbatical noem. Een schooljaar lang werk ik tweeëneenhalve dag per week en de andere helft besteed ik aan studie, schrijven en workshops voor verdieping. Dat is het plan. Of en hoe het uitwerkt gaan we meemaken. In de winterperiode is er een evaluatiemoment. Ik beschouw het als een proces van omkering. Coaching is niet aan de orde, wel de discipline om de ‘werkdagen’ goed in de hand te houden. Want de omkering heeft betrekking op hoe ik in mijn werk sta, daarin wil ik iets laten veranderen. Omkeren is niet louter een wilsproces, maar een vorm van laten ontstaan. Dat is mijn vooronderstelling, vandaar dat ik vooral ruimte wil scheppen, inspiratie opdoen, dialoog voeren. Daar past doelgerichte coaching niet bij. Bij coaching gaat het wel vaker mis en dat komt omdat een therapeutische benadering van leren volgens mij een contradictio in terminis is. Veel coaching neigt naar therapie en therapie is pas aan de orde als er een diagnose aan ten grondslag ligt.

Een student meldt zich na maandenlange afwezigheid op school. Hij heeft het urenlange gamen en de drugs en alcohol achter zich gelaten, is van de spreekwoordelijke bank opgestaan en is inmiddels met niet eerder gezien enthousiasme weer aan de slag. Een docent, die hem nog van voorgaande jaren kent, vraagt wat er is gebeurd. Nou al dat coaching vanuit de school heeft volgens de student niet geholpen. Het bekijken van een YouTube-video bracht een ommekeer. Voor zolang het duurt. Dat weten we nog niet. Maar van een nieuw begin is wel sprake. De student in kwestie had gekeken naar My Message to Millenials van Jordan B. Peterson. Over Peterson misschien een ander keertje meer. Hij spreekt veel jonge mensen aan op hun eigen verantwoordelijkheid. Maar er is nog wat anders aan de hand. Al die aangesprokenen vormen virtueel een groot netwerk van mensen die bezig zijn uit te vinden wat er -in deze tijd- komt kijken bij het op orde brengen van je leven en verantwoordelijkheid te nemen voor je doen en laten. Er ontstaat op die manier een collectief leerproces over hoe een goed leven te leiden. Het zette me aan het denken over mijn studie van de yogafilosofie. Heb ik het te lang als een individueel leerproces gezien misschien?

Peter Baekelmans, een studievriend uit de tijd van de International University Lugano, schreef een paar jaar geleden een boek met als titel Anders Denken. Hoofdstuk 4 gaat over metanoia en handelt over de kracht van denken als gevolg van een proces van omkeren. Hij opent met de grotparabel van Plato. “Een persoon in een grot moet zich losmaken van zijn boeien en zich naar het licht keren, weg van de muur met alleen schaduwen die hij anders ziet. Hij kan dat volbrengen door zijn hart en verstand te keren.” Door om te keren, verandert er veel bij de mens. Volgens Baekelmans wordt daardoor vooral de intuïtie versterkt. Baekelmans die de nodige studie heeft gemaakt van zowel boeddhisme als hindoeïsme, legt bij het omkeren de nadruk op de keuzes die je dagelijks maakt. Dagdagelijkse momenten zijn als het ware omkeringskansen. Rust in het denken is randvoorwaardelijk om die kansen te zien en er het juiste mee te doen. Zo legt hij het belang van yoga, als het stilleggen van de geest, op een eenvoudige manier uit. Anders blijft een mens op de schaduwen van het licht gefixeerd oftewel slaaf van zijn gewoontes.

Yoga als collectief leerproces is een besef van dat je in de sporen van anderen treedt. Natuurlijk dien jezelf, als individu, een inspanning te leveren, en eventueel frustraties en tegenslagen te verwerken, maar de grondhouding van waaruit dat plaatsvindt maakt nogal uit. Is dat in verbinding met anderen die ook op weg zijn of een alleengang? Zo wil ik mijn studie van de Yoga Sūtras of Patañjali wel delen met die van anderen. Ik dacht aan een viertal leesbijeenkomsten op de vrijdagavond om te beginnen, met 3-5 mensen, een keer per maand. Ik verzorg een inleiding. Qua werkwijze dacht ik aan het omtalen. Daarbij leest iedereen meerdere vertalingen en maakt vervolgens zelf een vertaling van een stukje tekst. Die eigen ‘vertalingen’ brengen we in en bespreken we. Het kan misschien ook via Skype of Zoom, als je elkaar kent, maar daarover ben ik nog niet zeker. Na een viertal bijeenkomsten bekijken we of het bevalt en zien we wel verder. Mocht je geïnteresseerd zijn, meld je dan: marc.coenders@mondiaalleren.nl

Mocht je al voor jezelf willen beginnen. Een mooie woord voor woord vertaling is er van Frans Moors (origineel in het Frans): Liberating isolatie: The Yogasūtra of Patañjali. Een klassieke vertaling is die van Georg Feuerstein: The Yoga-Sūtra of Patañjali. Meer recent die van Edwin F. Bryant: The Yoga Sutras of Patañjali: A New Edition, Translation, and Commentary.

Er zijn ook Nederlandse vertalingen. Van G.M. Koelman: de yoga-sūtra van Patañjali (niet meer verkrijgbaar vermoed ik). Jochem Dijkstra en Salvatore Cantore: Patañjali’s sūtra’s: Zien door Yoga. Alfred Scheepers: De Yogasoetra van Patañjali: de rode draad de yoga.

Maar er zijn nog vele andere vertalingen met commentaar, soms verbonden met specifieke yogascholen en tradities.

No comments yet.

Geef een reactie