Negen levens

Sommige eeuwenoude heldendichten worden in India nog steeds opgevoerd. Zoals het geval is met het Pabuji-epos waarover William Dalrymple prachtig vertelt aan de hand van voordrachtskunstenaar Mohan Bhopa. Het verhaal van Mohan is één van de negen levens die Dalrymple heeft opgetekend tijdens zijn zoektocht naar het heilige in het moderne India. India verandert razendsnel. In new Dehli en andere steden verrijzen luxueuze buitenwijken. De levensfilosofie aldaar schijnt vooral te bestaan uit ‘meer en meer’. De orale tradities raken in vergetelheid. De TV schotelt de Mahabharata voor, het helden-epos dat bij het grote publiek bekend is. De kijkcijfers van sommige edities overtreffen ruimschoots die van ‘boer zoekt vrouw’. Maar er bestaan veel meer lokale heldendichten, sommige worden tot op de dag van vandaag opgevoerd. Ze zijn van vader op zoon overgeleverd. De vrouw -afkomstig uit een andere familie- werd opgenomen in die traditie en speelt tijdens de opvoering een belangrijke rol.

Mohan Bhopa samen met zijn vrouw Batasi

Mohan Bhopa staat weliswaar elke ochtend met honger op, maar gaat nooit met honger slapen. Hij vertelt zijn epos dat -als het geheel wordt opgevoerd- vijf avonden duurt. Hij leerde het Pabuji-epos al op jonge leeftijd uit zijn hoofd. Zijn vader was ook een beroemde voordrachtskunstenaar en gaf hem dagelijks een paar nieuwe regels totdat hij op z’n zestiende de duizenden verzen zonder problemen kon reciteren. De opvoering vindt altijd in de avond en nacht plaats en duurt met gemak zeven uur per avond. Na zonsopgang wordt de zogenaamde phad uitgerold. De phad is een doek waarop de belangrijkste figuren en taferelen uit het epos staan afgebeeld. Maar het is geen gewoon kunstwerk, het is de ‘mobiele tempel’ van de god Pabu waarover het epos verhaalt.

Bapu is een lokale god. Het heldendicht dat aan hem is gewijd, heeft zich tot een godsdienstig ritueel ontwikkeld. Mohan vertelt niet alleen over diens heldendaden, hij treedt ook op als genezer. De phad verleent hem de kracht (shakti) van Bapu. Mohan wordt vaak gevraagd om zieke dieren te genezen. Mohan is, zoals vele andere voordrachtkunstenaar, een boodschapper van de goden. De muur tussen het goddelijke en het wereldlijke is in India altijd poreus volgens Dalrymple. De vertellers van de heldendichten weten door die muur heen te dringen. Zij zijn de boodschappers van het heilige. Hun voortbestaan is onzeker zoals alles in deze wereld. Dat maakt dit verhaal zo intrigerend en onderstreept het belang van het boek van Dalrymple.

, , , ,

No comments yet.

Geef een reactie