Leren luisteren

In het tijdschrift voor yoga (1/14) schreef Koos Zondervan een mooi artikel over geconditioneerd leven. Geconditioneerd betekent telkens op dezelfde manier reageren op gebeurtenissen. Volgens Zondervan zijn spanningen daarvan de oorzaak. Als een mens die spanningen niet kwijtraakt, wordt het van kwaad tot erger. Je gevoeligheid vermindert en je hebt minder energie. Gelukkig kan deze negatieve ontwikkeling worden teruggedraaid. De sleutel: luisteren.
Hoe leer je luisteren? De kunst is volgens Zondervan jezelf te observeren als een stille getuige. Zonder te oordelen of te willen verbeteren, kijk je naar jezelf, naar hoe je je gedraagt en hoe je functioneert. “Je registreert vanuit welke motieven je handelt en ook hoe je geestelijk en lichamelijk op mensen reageert.” Vervolgens introduceert Zondervan het begrip ‘luisterende aandacht.’ Het gaat daarbij om luisteren naar jezelf!

Luisteren naar jezelf is -vermoed ik-belangrijker dan houden van jezelf. Mensen volgen echter maar al te gemakkelijk hun eigen nieuwsgierigheid, ook leidinggevenden en coaches. Ze luisteren naar de ander en iets in een gesprek triggert hen en daar vragen ze op door. Dat lijkt op luisteren en vragen stellen, maar die trigger kan heel goed een conditionering zijn. Het verhult dan een spanning bij henzelf. In een gesprek met lector Daan Andriessen (auteur van o.a. het handboek ontwerpgericht wetenschappelijk onderzoek) viel de naam Franz Ruppert. Deze professor uit München is een autoriteit op systemisch werk en heeft daar een aantal vernieuwingen in aangebracht. Ruppert ziet de mens als bestaande uit drie delen: een traumatisch deel, een op overleven gericht deel en een gezond deel.

Wat hebben die drie delen van de mens te maken met luisteren en observeren van jezelf? Spanningen hebben een oorzaak. Trauma is een groot woord, maar ergens liggen in het getraumatiseerde deel de oorzaken van spanningen. Het op overleven gericht deel bouwt de spanning verder op door niet te luisteren naar allerlei signalen. Dit leidt vaak tot ongezonde patronen en een geconditioneerd leven. Het gezonde deel lijdt daaronder en kan een kwijnend bestaan gaan leiden. Hoe kom je weer op het spoor van het gezonde deel? In het gezonde deel lokaliseert Ruppert het verlangen. Luisteren naar jezelf gaat over je verlangen. Je leert luisteren door naar je gezonde deel te gaan kijken. Waar wil dat heen?

Voor Zondervan vormen yoga-houdingen een onuitputtelijk oefenterrein. Maar dat gaat niet voor iedereen zo zijn vermoed ik. In datzelfde nummer van het tijdschrift voor yoga, reikt Flor Stickens manieren aan waarop je yoga in het dagelijks leven kunt invoeren. Twee-minuten meditaties bijvoorbeeld zijn gemakkelijk in te passen. Het gevaar van instrumentalisering ligt op de loer. Gaat het bij meditatie om je gedachten snel op een lager pitje te zetten? Even tot rust komen of om je mindset een verandering te laten ondergaan? Voor dat laatste is een beweging nodig van het op overleven gericht deel naar het gezonde deel van jezelf. Dat gaat gepaard met bevrijdende inzichten, persoonlijke wijsheid. Zondervan illustreert de aanpak van zijn conditioneringen aan de hand van oefeningen die hij doet. Zijn voorstel: begin met iets waar je een hekel aan hebt. Dan lig je meteen op ramkoers met het op overleven gericht deel van jezelf. Maar weet dat het gezonde deel overwint als je jezelf observeert, als je luistert naar jezelf.

 

, , , , , ,

No comments yet.

Geef een reactie