Het konijn op de maan

Bent u wel eens gevraagd -als kind misschien- of u het mannetje op de maan zag? In Japan zien ze geen mannetje, als je goed kijkt is het een konijn. Het nieuwe boek van Paul Mennes gaat over de Japanse cultuur, het leven in de grote stad, de familie en het bedrijf waarvoor je werkt. Maar tegelijkertijd gaat het ook over onze westerse cultuur, de Belgische in het bijzonder; pralines, wafels en mosselen. In Wikipedia staat over Paul Mennes: “In de romans van Paul Mennes komt de tegenstelling tussen lichtvoetige oppervlakkigheid en cultuurkritiek samen: zijn romans zijn satires die zich richten tegen de oppervlakkige consumptiecultuur, maar spreken zich nauwelijks in cultuurkritische termen uit.” Wikipedia is onbetrouwbaar, dat lezen we op bladzijde 141 als Samuel (de belg) een twist uitvecht met Ryo (half spaans, half japanner). Wat betreft de cultuurkritiek, die gaat in dit boek zeker twee kanten op: oost en west! 

Sam is met zijn Japanse vriendin Midori van België naar Japan gereisd. Hij wil met haar trouwen. Midori weet het nog niet. Gaande het verhaal krijgen we het beeld van een opstandige Midori. Haar broer Hajime volgt zijn vader in alle opzichten. Hij gedraagt zich als een baasje en Sam vindt hem onuitstaanbaar. Een paar jaar daarvoor, de familie is in Noord-Amerika op vakantie, loopt Midori weg om pas na een jaar terug te keren als de credit card van haar moeder ‘leeg’ is. Haar vader wordt vervolgens naar België uitgezonden en het lijkt de familie een goed idee als Midori meegaat en daar probeert haar studie theaterwetenschap af te ronden. En tevens om haar ‘gothic’-periode achter zich te laten. In België ontmoet ze Samuel. Samuel heeft nauwelijks contact meer met zijn ouders en twee zussen. Hij heeft alleen nog de sleutel van het ouderlijk huis. In het boek volgen we vooral zijn gedachten, tot grootse daden is het nog niet gekomen. Zijn gedachten vormen een mengeling van stereotiep denken over Japan en westerse arrogantie. Sam is een zelfreferentieel persoon die zich niet wil neerleggen bij wat de traditie voorschrijft. Hij begrijpt Midori niet en wil haar eigenlijk niet begrijpen. In eerste instantie ging ik daar als lezer in mee, totdat Midori iets over zichzelf zegt, dat ze een nieuw evenwicht zoekt nu ze terug is in haar vaderland.

Een prachtige scene volgt, die in een notendop duidelijk maakt waar het in de Oost-Aziatische cultuur om draait: leren balanceren. Ik geef er een stukje van weer, het begint en eindigt met Samuel:

Ik vroeg wat er mis is met meningen hebben.

‘Vanuit jouw perspectief bekeken niets. Maar hier moet je een beetje opletten. Er is een verschil tussen wat je zegt en wat je denkt. In gezelschap zeg je wat de groep van je verwacht. Je gaat niet dwarsliggen. Misschien ben ik soms wat afstandelijk, zelfs tegen jou, maar ik ben mijn evenwicht een beetje kwijt. Dat komt vanzelf wel terug.’

‘Het lijkt me afschuwelijk jezelf constant zo te moeten observeren,’ zei ik.

Midori haalde haar schouders op. ‘Daar valt niets aan te doen. Het is een andere manier om de dingen aan te pakken. Hajime is er erg goed in. Mijn ouders hebben al veel geduld met me gehad, Sam. Misschien moet ik ook een beetje toeschietelijker worden.’

‘Maak ik het moeilijker?’

Modori antwoordde niet rechtstreeks op mijn vraag.

‘Mijn familie is voorzichtig omdat ze niet weten hoe het tussen ons zal aflopen. Ik heb niet zoveel vriendjes gehad. Misschien denken ze dat ik er niet klaar voor ben. We hebben het er nooit over gehad.’

‘Denk jij dat ook?’

‘Ik ben blij dat je hier bent.’

Ik voelde dat het geen zin had meer vragen te stellen maar ik kon het niet laten. ‘Wil je met me trouwen?’

‘Sam…’

‘Nee, ik wil het weten. Ik word erg bang van de onzekerheid. Buiten jou en je familie ken ik hier niemand. Dat is oké maar wat als het fout loopt?’

Ze gaf me een kus. ‘Mijn oom vindt je erg sympathiek, dat kan ik wel zeggen,’ stelde ze me gerust.

‘Hij toont tenminste belangstelling.’

, , ,

No comments yet.

Geef een reactie