De olifant is een stuk touw geworden

Mijn afgelopen twee blogs gingen over verschillen in teams: hoe ze ontstaan, en hoe je de kracht van verschillen kunt gebruiken. De blogs leiden tot diverse gesprekken over die verschillen, en al pratend merkte ik dat ik een belangrijk aspect van verschillen in teams en organisaties nog niet had benoemd. Dat aspect wordt m.i. erg goed verwoord in een bekend soefie-verhaal over 5 blinden en een olifant. Wellicht ken je het. Hier de korte versie:

blind_men_and_elephant

De blinden en de olifant

5 blinden ontmoeten voor het eerst een olifant. Ze bevoelen de olifant en beschrijven aan elkaar wat hoe een olifant. Degene bij de staart zegt: een olifant is als een stuk touw. Degene bij een poot zegt dat een olifant als een boom is. Degene bij zijn buik vindt de olifant op een muur lijken, en de blinde die zijn oor voelt vindt het op een stuk tapijt lijkt. De laatste blinde begrijpt er niets van: hij voelt de slurf en weet zeker dat een olifant op een slang lijkt.

Iedereen ziet/voelt één stukje van de olifant en denk dat dat de hele olifant is.
Dat zie ik vaker gebeuren, in teams en organisaties. Je ziet dat de ander strikter is dan jij, en noemt hem principieel, of star of bureaucratisch of… En vervolgens staat dat ene facet op de voorgrond. Zo zie je de ander en dat komt steeds naar boven in de samenwerking en communicatie. We hebben dan geen oog meer voor al die andere aspecten van de ander. De olifant is een stuk touw geworden, de ander een starre bureaucraat. Voor groepen worden het stereotypen: de nieuwe collega’s van de fusiepartner nemen geen besluiten.

Maar ieder van ons heeft veel meer facetten, meerdere identiteiten. Bij KIT Intercultural Professionals deden we regelmatig een oefening waarbij we mensen vroegen diverse facetten en identiteiten van zichzelf op te schrijven. Dat was niet moeilijk: mensen waren –naast boekhouder- ook vader, voetballer, boeddhist, vegetariër, voorzitter van de voetbalclub, en meer. En behalve strikt ook vol humor, betrokken, outgoing, en meer.
Dat was voor de collega’s vaak een eye-opener, alsof de blinden opeens de hele olifant konden zien. Daarvoor zag men slecht dat ene aspect van de ander, maar er was veel meer. En dat biedt opeens vele nieuwe openingen en mogelijkheden tot samenwerking. Want je kunt misschien niet samenwerken met die starre boekhouder, maar wel met de betrokken professional.

Lao-tse zegt: Als ik Wijs ben, staan mijn ideeën niet vast. En dat is inderdaad de belangrijkste remedie om te voorkomen dat je een olifant reduceert tot een stuk touw.

 

3 Responses to De olifant is een stuk touw geworden

  1. Joyce Cordus 16 maart 2015 at 21:24 #

    Dag Maarten, wat leuk om het verhaal van de olifanten eens op deze manier gebruikt te zien worden. Ik kende het al wel, maar had het nog nooit in verband gebracht met teamleren. Voor mij een echte eye-opener waar ik zeker wat aan heb. Het deed me ook heel erg denken aan een citaat dat ik kreeg van een goede vriend van mij. Het is afkomstig uit een roman van Abel Herzberg: Drie rode rozen. Ik heb het naar Marc gemaild, speciaal voor jou. Misschien kun je het nog eens gebruiken. Dank je wel voor het delen van je wijsheid. Hartelijke groet!

  2. Maarten 18 maart 2015 at 22:28 #

    Hallo Joyce,

    bedankt voor je reactie. Ik heb jouw tekst gekregen: hij is heel mooi en passend. Voor anderen zet ik hem hieronder neer.

    “Zeg trouwens nooit van iets dat het vanzelf spreekt… Laten we liever tegen elkaar zeggen: ‘Jongens , het is niet zo’, zoals de geleerden wel tegen elkaar zeggen in hun spaarzame momenten dat zij zich van hun onmacht bewust zijn….’Het is niet zo’, dat moest je eigenlijk schrijven op de titelpagina van ieder boek………je moest het beitelen aan de gevel van iedere school en vooral van iedere academie, je moest het in vlammende letters aanbrengen boven de ingang van iedere kerk en nog eens aan ieder altaar, je moest geen voordracht houden zonder deze woorden als waarschuwing vooraf en als correctie daarna. ‘Denk erom, het is niet zo’, dat moest het eerste artikel zijn van ieder politiek program, het moest prijken aan de kop van iedere krant, in de vergaderzalen van ieder parlement en iedere vereniging. Daarmee moest ieder wetboek beginnen en ieder vonnis. ‘Het is niet zo’, dat moest het leidende motief zijn van iedere wetenschap, iedere kunst en van ieder opvoedingsstelsel en van iedereen die zich daarmee bezighoudt.
    Het is niet zo, het is niet zo, het is niet zo, tenzij ……
    Dat is het beginsel van iedere wijsheid.
    Abel Herzberg, ” Drie rode rozen.

  3. Eva van Ooijen 25 maart 2015 at 16:02 #

    Mooie blog, Maarten. En inderdaad heel herkenbaar voor ons werk bij KIT Intercultural Professionals. Belangrijk om jezelf aan te leren verder te kijken dan je neus lang is en meerdere perspectieven te (willen) zien, ook al wordt het uitzicht soms vertroebeld door beperkende gedachten, angst voor het onbekende, of beren (en olifanten) op de weg.

Geef een reactie