DE BEPERKING – OVER GRIEKENLAND EN ANOREXIA

Opgedragen aan Han Boering[i]Bekneld Griekenland

Moeten de Grieken nu wel of niet de Europese bezuinigingen doorvoeren?
Is het heilzaam voor mijn dochter om op haar eten te letten?
Is het terecht dat ik een bekeuring krijg als ik een sluiproute langs de file neem?
Zo maar enkele vragen die mij de afgelopen weken bezig hielden.

De rode draad in dergelijke vragen is dat het in deze gevallen steeds gaat om een beperking: het beperken van Griekse overheidsuitgaven, het beperken van voedselinname of het beperken van de verkeersstroom. Eén aspect bij de Griekse bezuinigingen en mijn bekeuring is natuurlijk dat de Grieken en ik de regels overtreden, maar daar heb ik in een eerdere blog al over geschreven.
Maar er speelt meer. En daarvoor kwam ik uit bij een van de andere daoïstische boeken, de I Ching.

De I Ching is net als de Dao De Jing een eeuwenoud Chinees wijsheidsboek dat met behulp van 6 Yin of Yang lijnen 64 tijdsperioden of ‘toestanden’ beschrijft. Toestanden die zich in onze wereld, op grote of kleine schaal voordoen. De toestanden hebben sprekende namen als ‘De Strijd, ‘De Geleidelijke Ontwikkeling’ of ‘De Uitputting’. Het boek geeft aanwijzingen hoe (niet) te handelen als je je in zo’n toestand bevindt en ook hoe de ene toestand zich in de volgende kan ontwikkelen, al dan niet door jouw toedoen. Het boek wordt door sommigen gebruikt als ‘toekomstvoorspeller’, door het gooien van muntjes, maar voor mij is het een bijzondere raadgever. De beschrijvingen van de 64 toestanden geven je de mogelijkheid om steeds beter te zien en te herkennen wat er in de wereld om ons heen aan de orde is. En elk van de beschrijvingen geeft ook veel adviezen over de consequenties van al dan niet handelen.

I Ching 60 JieDe 60e toestand die beschreven staat heet Jie 節, de Beperking. Bij de Beperking gaat het om begrenzingen en beperkingen, om maat houden. Het beeld en oordeel die bij de Beperking horen zijn:
Bepaal getal en maat, en bespreek wat juist gedrag is.
Succes. Extreme beperking is niet blijvend vol te houden
.”
Dit wordt in een aantal pagina’s verder uitgewerkt en toegelicht, maar in de kern komt het hierop neer.

  1. Bepaal binnenskamers welke maat goed is voor jezelf en bespreek met anderen wat juist gedrag is. Zowel voor de Grieken als voor mijn dochter zijn dit goede adviezen: weet welke maat goed voor jezelf (de Grieken én het land) is. Zie daarbij alles eerlijk onder ogen, maar houd dit niet voor jezelf. Bespreek het, met je Europese kompanen of met je ouders. Als de maat op die manier bepaald is, dan is beperking goed: succes.
  2. Extreme beperking is niet blijvend vol te houden. Dit wordt nog iets verder uitgelegd, op de Chinees-aforistische manier: “Bittere beperking. Standvastigheid brengt ongeluk; zijn Dao is afgelopen.” Extreme beperking wordt bitter en is niet vol te houden. Dat is wat de Grieken overkomt, dat kunnen we allemaal waarnemen. De lonen in de publieke sector daalden met gemiddeld 15 procent, bij staatsbedrijven 30 procent. De pensioenen werden met 10 procent gekort. En de werkeloosheid steeg sterk: eind 2014 was de werkloosheid 28 procent van de beroepsbevolking en de jeugdwerkloosheid 61,4 procent. Het land is inmiddels weer in een recessie beland. Dat kunnen we wel bittere beperking noemen, en dat is niet blijvend vol te houden. De Dao, de levensstroom verdwijnt uit het land. Dan doorgaan met de beperking brengt ongeluk. Dat is precies wat er gebeurt bij een meisje met anorexia, dat zich extreem beperkt in het eten: dat is niet vol te houden, daar gaat het leven uit.

stenen-in-de-rivier-371103In de zomer bouw ik graag dammetjes in de rivier met mijn kinderen. De stroom van het water kun je niet stoppen, als de ene route is afgezet dan vind het water weer een andere route. In het geval van de Grieken stopt de geld- en levensstroom natuurlijk ook niet: de afgelopen periode is er 3 miljard opgenomen. Die geldstroom gaat ergens naar toe. Maar de Europese stroom is straks misschien wel afgelopen, en dan zal–net als water- de Griekse stroom dan een nieuwe weg zoeken. Ik hoop dat het een heilzame Weg zal zijn. For the record: mijn dochter heeft inmiddels bedacht dat  het goed is om haar snoepen te beperken, maar dat het daarbij kan blijven. ‘Succes’.

[i] Vorige week overleed Han Boering, auteur van onder andere “I Tjing voor de 21e eeuw”. Hoewel ik Han nooit heb ontmoet, heb ik via dat boek wel veel van hem geleerd over de I Ching en het daoïsme. Hier vertelt hij over het ontstaan van het boek.

, ,

No comments yet.

Geef een reactie