Afrika en China in dialoog

Wat is de ziel? De ziel is een hemels vuur, een onsterfelijk schepsel evenals de engelen, een lamp … een goed en rationeel vuur, vol kennis … zij spreekt tot het lichaam, stimuleert het en leert het de rede. Deze definitie van de ziel is afkomstig van de Afrikaanse wijze Skendes die in de 16e eeuw zichzelf het zwijgen had opgelegd. Nadat hij door de koning van Axum aan het hof wordt geroepen om als raadgever te werken, kan hij niet anders dan de antwoorden op de aan hem gesteld vragen op te schrijven. Daarmee is hij een van de weinige schriftelijk bronnen van de Afrikaanse filosofie geworden. U kunt het nalezen in een compact boekje van Heinz Kimmerle en Hans van Rappard ‘Afrika en China in dialoog: filosofische zuid-oost-dialogen vanuit westers perspectief’.

De algemene inleiding leest als een pleidooi voor de interculturele filosofie. De dialoog tussen Afrika en China is natuurlijk bijzonder actueel nu de Chinese staat volop investeert in projecten op Afrikaanse bodem. Naast verschillen geven de auteurs aan dat er opvallende overeenkomsten tussen China en Afrika zijn wat betreft stijl van filosoferen en inhoudelijke aspecten. Zo zijn beide werelddelen heel praktisch georiënteerd. Hoe los je vragen op die uit de praktijk van het leven voortkomen? Interessant is dat het begrip ‘levenskracht’ in beide werelddelen centraal staat. Verder zijn er overeenkomsten aangaande het belang van de familie of de gemeenschap. Ook de opvattingen over de dood en de wereld van de geesten zijn verwant.
Bij de ontwikkelingshulp vanuit het westen worden kritische kanttekeningen geplaatst. Het zou vooral de corruptie in de hand werken en de bevolking nauwelijks ten goede komen. (zie een eerdere blog van mij over dit onderwerp). Maar deze opvattingen spelen in het verdere betoog nauwelijks een rol. De auteurs gaan onder meer uitvoerig in op de betekenis van –ntu in het Afrikaanse denken. Velen kennen het ubuntu-principe zoals dat door Desmond Tutu naar voren werd geschoven bij het ontstaan van de republiek van Zuid-Afrika. De woordstam –ntu staat voor levenskracht. Qi, de Chinese equivalent voor levenskracht, speelt een belangrijke rol in de esthetiek. De geringste twijfel of aarzeling blokkeert de spontane werking van Qi. “Elke penseelstreek dient te worden gezet met de volledige kracht van het lichaam.”

De zelfvoorzienende structuren van Afrika zijn door de kolonisatie onherstelbaar beschadigd. De Chinezen dragen niet de erfenis van kolonisator met zich mee, maar gedragen zich steeds vaker superieur op het Afrikaanse continent. Wellicht dat een interculturele dialoog, die per definitie vanuit volledige gelijkwaardigheid vorm krijgt, kan bijdragen aan dialogischer samenwerking op politiek en economisch gebied. Die aanzet hebben de auteurs met hun boekje willen geven.
Heinz Kimmerle en Hans van Rappard 2011. Afrika en China in dialoog – Filosofische Zuid-Oost dialogen vanuit westers perspectief. Garant, Antwerpen/Apeldoorn.

, , , , , , ,

One Response to Afrika en China in dialoog

  1. Maarten Bremer 30 januari 2012 at 17:44 #

    Je weet steeds weer leuke beokjes te vinden. Deze ga ik zeker lezen.

Geef een reactie