Voorbij het fundamentalisme

Vandaag was ik op een verjaardagsfeest. Met prima weer is het lekker toeven buiten . De brunch werd ingeleid met een verhaal van Hodja waarin hij zijn publiek uitdaagt en prikkelt om met elkaar in gesprek te gaan. Het begint op een goede dag met de volgende vraag van Hodja:

‘Weten jullie al wat ik vandaag ga vertellen?’

Als het antwoord daarop nee is, zegt Hodja dat hij het ook niet gaat vertellen. Tegen mensen die niks weten is het moeilijk praten. De week daarop vraagt hij hetzelfde. De mensen waren hier op voorbereid en roepen allemaal ‘Ja’. De reactie van Hodja laat zich raden. “Als jullie het allemaal al weten dan hoef ik niks meer te vertellen. De daarop volgende week vraagt hij weer of ze weten wat hij gaat vertellen. De reacties uit de zaal zijn gemengd. Sommige geven aan dat ze het weten, anderen weten het niet. Dan doet hij het publiek een voorstel. Laat degene die het weten degenen die het niet weten onderrichten.

Hodja lijkt op Socrates. Hij stelt zijn eigen onwetendheid voorop. Maar wat het verhaaltje mij vooral duidelijk maakte is de moeite die het kost om dialogisch in het leven te staan.

Het gesprek aan tafel ging vervolgens over het fundamentalisme. Een spook dat waait over de aarde en de geest heeft het er moeilijk mee. Fundamentalisme beperkt zich zeker niet tot de Islam. Integendeel, Piet Vroon zag het om zich heen in de wetenschappelijke wereld. Marcel Poorthuis ziet het onder zijn katholieke geloofsgenoten opkomen.

Het fundamentalisme laat zich niet bestrijden. Een woedend iemand is niet of nauwelijks aanspreekbaar. Als die woede schuil gaat achter bezeten geloofsijver is het nog lastiger om in gesprek te raken. Iemand komt tot fanatiek geloof om zijn eigen woede niet onder ogen te hoeven zien.

Kortom, we moeten voor de woede uit lopen. Ruimte scheppen voor de geest. Mondiaal leren bestrijdt het fundamentalisme op een indirecte manier. Doordat mensen de vreugde proeven die kennis over uiteenlopende tradities met zich meebrengt, komt de dialoog een stukje dichterbij.

, , ,

No comments yet.

Geef een reactie